Τι είναι πραγματικά η εργοθεραπεία;
Πολλοί άνθρωποι ακούνε τη λέξη «εργοθεραπεία» και δεν είναι σίγουροι τι ακριβώς σημαίνει. Στην πραγματικότητα, η εργοθεραπεία έχει έναν πολύ απλό στόχο: να βοηθήσει κάθε άνθρωπο να μπορεί να κάνει όσο το δυνατόν πιο εύκολα τις καθημερινές του δραστηριότητες.
Αυτές οι δραστηριότητες μπορεί να είναι πολύ απλές:
να ντυθεί, να γράψει, να παίξει, να οργανώσει τα πράγματά του, να φάει μόνος του ή να συμμετέχει σε δραστηριότητες στο σχολείο και στο σπίτι.
Η εργοθεραπεία χρησιμοποιεί καθημερινές δραστηριότητες και παιχνίδι για να βοηθήσει τα παιδιά και τους ενήλικες να αναπτύξουν δεξιότητες που χρειάζονται στην καθημερινότητά τους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, μπορούν να γίνουν πιο ανεξάρτητοι, πιο σίγουροι για τον εαυτό τους και πιο ενεργοί στη ζωή τους.
Γιατί η εργοθεραπεία είναι τόσο σημαντική για τα παιδιά
Στην παιδική ηλικία, η μάθηση γίνεται κυρίως μέσα από το παιχνίδι. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλές εργοθεραπευτικές συνεδρίες μοιάζουν περισσότερο με παιχνίδι παρά με «θεραπεία».
Τα παιδιά μέσα από το παιχνίδι μαθαίνουν να:
- συντονίζουν τις κινήσεις τους
- χρησιμοποιούν σωστά τα χέρια τους
- συγκεντρώνονται σε μια δραστηριότητα
- ακολουθούν οδηγίες
- συνεργάζονται με άλλα παιδιά
Το παιχνίδι είναι ουσιαστικά το «εργαλείο» μέσα από το οποίο το παιδί εξερευνά τον κόσμο και αναπτύσσει δεξιότητες. Για αυτό και στις συνεδρίες εργοθεραπείας συχνά θα δούμε παιχνίδια, κατασκευές, παζλ, μπάλες ή δραστηριότητες κίνησης.
Πώς μοιάζει μια συνεδρία εργοθεραπείας
Πολλοί γονείς που επισκέπτονται για πρώτη φορά ένα κέντρο εργοθεραπείας εκπλήσσονται. Ο χώρος συχνά θυμίζει περισσότερο έναν χώρο παιχνιδιού παρά ένα «ιατρείο».
Υπάρχουν μπάλες, στρώματα, παιχνίδια ισορροπίας, κατασκευές και πολλές δημιουργικές δραστηριότητες. Όμως τίποτα δεν είναι τυχαίο.
Κάθε δραστηριότητα έχει έναν συγκεκριμένο στόχο:
- να δυναμώσει τα χέρια του παιδιού
- να βελτιώσει τον συντονισμό
- να ενισχύσει τη συγκέντρωση
- να αναπτύξει την αυτοπεποίθηση
Οι εργοθεραπευτές σχεδιάζουν τις δραστηριότητες έτσι ώστε το παιδί να μαθαίνει μέσα από τη χαρά του παιχνιδιού, χωρίς να νιώθει πίεση.
Δραστηριότητες λεπτής κινητικότητας
Για παράδειγμα:
- πέρασμα χαντρών σε κορδόνι
- κατασκευές
- ζωγραφική
- παζλ
- παιχνίδια με μικρά αντικείμενα
Αυτές οι δραστηριότητες βοηθούν τα παιδιά να δυναμώσουν τα δάχτυλά τους και να αναπτύξουν δεξιότητες που θα χρειαστούν αργότερα στο γράψιμο ή στο ντύσιμο.
Δραστηριότητες κίνησης
Μπορεί να περιλαμβάνουν:
- παιχνίδια ισορροπίας
- μικρές διαδρομές εμποδίων
- παιχνίδια με μπάλες
- δραστηριότητες που ενεργοποιούν όλο το σώμα
Αυτές βοηθούν τα παιδιά να βελτιώσουν τον συντονισμό τους, την ισορροπία και την επίγνωση του σώματος.
Παιχνίδια συνεργασίας
Τα παιδιά μαθαίνουν επίσης:
- να περιμένουν τη σειρά τους
- να συνεργάζονται
- να διαχειρίζονται τη ματαίωση
- να επικοινωνούν καλύτερα με άλλα παιδιά
Η εργοθεραπεία δεν αφορά μόνο τη δυσκολία
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της εργοθεραπείας είναι ότι δεν εστιάζει μόνο στις δυσκολίες ενός παιδιού. Αντίθετα, προσπαθεί να ανακαλύψει τις δυνατότητές του.
Κάθε παιδί έχει τα δικά του δυνατά σημεία. Ο ρόλος του εργοθεραπευτή είναι να αξιοποιήσει αυτά τα δυνατά σημεία και να τα χρησιμοποιήσει ως βάση για την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί δεν αισθάνεται ότι «προσπαθεί να διορθώσει κάτι», αλλά ότι μαθαίνει και εξελίσσεται.
Ο ρόλος της οικογένειας
Η εργοθεραπεία δεν σταματά όταν τελειώνει η συνεδρία στο κέντρο. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και η καθημερινότητα στο σπίτι.
Οι γονείς συχνά παίρνουν απλές ιδέες δραστηριοτήτων που μπορούν να κάνουν με το παιδί τους στο σπίτι, όπως:
- μικρές κατασκευές
- παιχνίδια με πλαστελίνη
- δραστηριότητες ζωγραφικής
- παιχνίδια κίνησης
Αυτές οι μικρές στιγμές στην καθημερινότητα βοηθούν το παιδί να εξασκεί τις δεξιότητές του με φυσικό και ευχάριστο τρόπο.
Μικρά βήματα, μεγάλες αλλαγές
Η πρόοδος στην εργοθεραπεία δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως είναι μια διαδικασία που χτίζεται μέσα από μικρά βήματα.
Ένα παιδί μπορεί να μάθει πρώτα να κρατά καλύτερα το μολύβι.
Μετά να συγκεντρώνεται για λίγο περισσότερο χρόνο.
Σιγά σιγά να αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Κάθε μικρή πρόοδος είναι σημαντική.
Και πολλές φορές αυτά τα μικρά βήματα οδηγούν σε μεγάλες αλλαγές στην καθημερινή ζωή του παιδιού και της οικογένειάς του.
